Tematy na wewnętrzną część egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku 2014/15

I. Literatura

  1. Omów sposoby wykorzystania motywów antycznych w literaturze na przykładach wybranych utworów.
  2. Omów sposoby wykorzystania motywów biblijnych na przykładach wybranych utworów.
  3. Jak, gdzie i co jadają bohaterowie literaccy? Funkcje motywu sztuki kulinarnej w tekstach literackich różnych epok.
  4. Porównaj różne obrazy Łodzi i jej okolic w wybranych utworach literackich.
  5. Literackie krainy szczęścia w literaturze różnych epok i ich związek z filozoficzną koncepcją dzieła. Omów na przykładach wybranych dzieł literackich.
  6. Omów sposoby funkcjonowania tradycji homeryckiej w literaturze polskiej różnych epok na podstawie wybranych utworów.
  7. Satyryczny obraz polskiego społeczeństwa w literaturze różnych epok. Przeanalizuj sposoby tworzenia tego obrazu w wybranych utworach.
  8. Literackie dialogi człowieka z Bogiem w tekstach literackich różnych epok. Omów sposoby funkcjonowania tego motywu, analizując wybrane przykłady.
  9. Motywy oniryczne i ich funkcje w literaturze różnych epok.. Omów, odwołując się do wybranych przykładów.
  10. Dylematy moralne bohaterów literackich świadectwem poszukiwania siebie i swego miejsca w świecie. Zanalizuj problem na przykładzie wybranych utworów różnych epok.
  11. Motyw nieśmiertelności poety i poezji. Omów różne sposoby ujęcia tematu nieśmiertelnej sławy poetyckiej w literaturze różnych epok.
  12. Motyw cierpienia i sposoby jego funkcjonowania w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
  13. Wizerunek Polaka patrioty w literaturze różnych epok. Omów sposoby jego kreacji na przykładach wybranych bohaterów literackich.
  14. Paraboliczność jako sposób prezentacji świata w literaturze różnych epok. Omów, odwołując się do wybranych utworów.
  15. Nurt tyrtejski w wybranych utworach literatury polskiej różnych epok. Omów problem w kontekście historyczno-literackim.
  16. Literackie apele, przesłania, testamenty. Przedstaw różne sposoby dialogu pisarza z czytelnikami, odwołując się do tekstów z różnych epok.
  17. Sposoby funkcjonowania bajek w różnych epokach. Omów temat, odwołując się do przykładów wybranych dzieł literackich.
  18. Rola kobiety w literaturze różnych epok. Omów problem w oparciu o wybrane teksty literackie.
  19. Funkcje motywu gór w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
  20. Porównaj obrazy przyrody w literaturze różnych epok i omów ich funkcje w wybranych dziełach literackich.
  21. Groteska jako sposób wyrażania tragiczności świata w literaturze. Omów na przykładzie wybranych utworów różnych epok.
  22. Małżeńskie dramaty w utworach literackich różnych epok. Zanalizuj funkcjonowanie motywu w wybranych dziełach.
  23. Porównaj różnorodne ujęcia motywu utopii w wybranych utworach literackich różnych epok.
  24. Funkcje motywu podróży i podróżnika w utworach literackich różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
  25. Porównaj sposoby ujęcia wizerunku szlachcica Sarmaty w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
  26. Dwory i dworki szlacheckie. Porównaj życie ich mieszkańców na przykładach wybranych utworów literackich różnych epok.
  27. Zjawy, duchy, sny, wizje.... Określ, jaką pełnią funkcję w wybranych utworach literackich różnych epok.
  28. Funkcjonowanie motywu konfliktu pokoleń w literaturze. Omów na wybranych przykładach z różnych epok.
  29. Tradycja czarnoleska w literaturze różnych epok. Omów jej funkcję na przykładach wybranych utworów.
  30. Funkcje motywu rycerza w literaturze różnych epok. Porównaj różnorodne kreacje w wybranych dziełach.
  31. Portrety ¯ydów polskich w literaturze. Zanalizuj i przedstaw różnorodność ujęcia postaci w wybranych dziełach.
  32. Relacje polsko-żydowskie w literaturze. Zanalizuj i przedstaw je na przykładach wybranych dzieł literackich, uwzględniając uwarunkowania pozaliterackie
  33. Twórcza i destrukcyjna siła miłości w życiu człowieka. Zanalizuj i omów na przykładach wybranych dzieł literackich różnych epok.
  34. Motywy franciszkańskie w literaturze polskiej. Zanalizuj i omów ich funkcje w wybranych utworach literackich różnych epok.
  35. Ballada jako gatunek literacki. Przedstaw jej cechy i ewolucję, analizując wybrane utwory polskich pisarzy różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
  36. Obraz małej ojczyzny w utworach literackich różnych epok. Scharakteryzuj i omów różne funkcje motywu w wybranych dziełach.
  37. Motyw wędrówki w literaturze. Omów jego funkcjonowanie na podstawie wybranych utworów literackich różnych epok.
  38. Wielkość i tragizm powstań narodowych w literaturze polskiej różnych epok. Omów na przykładach wybranych utworów.
  39. Motto i tytuł jako klucz do interpretacji utworu literackiego. Omów na przykładach wybranych utworów literatury polskiej i obcej.
  40. Funkcje obrazów przyrody w literaturze różnych epok. Porównaj realizację tego motywu w wybranych utworach literackich.
  41. Obraz Polski i Polaków w utworach literackich różnych epok. Analiza porównawcza wybranych dzieł.
  42. Zanalizuj funkcje historii w utworach literackich różnych epok. Omów na przykładach wybranych utworów.
  43. Motyw władzy i jej wpływu na postępowanie i osobowość człowieka. Rozważ temat na podstawie wybranych utworów literackich różnych epok.
  44. Różne sposoby postrzegania miasta w literaturze polskiej i obcej. Omów na podstawie wybranych utworów literackich różnych epok.
  45. Od mitu i baśni do fantasy. Zaprezentuj przemiany w kreacji literackiej wizji "innego świata", analizując wybrane utwory literackie różnych epok
  46. Porównaj i oceń różne modele patriotyzmu przedstawione w literaturze wybranych epok.
  47. Dobro własne czy sprawy publiczne? Rozważ temat, oceniając postawy bohaterów w utworach z różnych epok.
  48. Pytanie o sens cierpienia w literaturze różnych epok. Rozważ temat, odwołując się do wybranych utworów.
  49. Fatum czy wolna wola? Przedstaw swoje rozważania nad losem wybranych bohaterów literackich różnych epok.
  50. Autobiografia jako tworzywo literackie. Rozważ temat na podstawie wybranych utworów polskich i obcych.
  51. Poeci współcześni - mistrzowie moralnej perswazji. O których poetach II połowy XX wieku mógłbyś tak powiedzieć? Uzasadnij swoją opinią, odwołując się do wybranych wierszy.
  52. Utwory literackie kształtujące system wartości człowieka XXI wieku. Uzasadnij swój wybór, odwołując się do wybranych tekstów polskich i obcych.
  53. Udowodnij tezę o przenikaniu się literatury i filozofii, omawiając wybrane utwory literackie.
  54. Motyw tańca i sposoby jego funkcjonowania w literaturze różnych epok. Omów na przykładach wybranych utworów.
  55. Poetyka tekstów kabaretowych. Określ jej cechy, analizując wybrane utwory należące do tego gatunku literackiego. Omów na przykładach wybranych utworów.
  56. Idealiści i marzyciele w literaturze polskiej. Scharakteryzuj sposób kreowania takich bohaterów w utworach z różnych epok.
  57. Porównaj literackie portrety matek. Przedstaw różnorodność ujęcia postaci w wybranych dziełach różnych epok.
  58. Tradycja czy awangarda, realizm czy deformacja? Który sposób interpretowania świata najbardziej odpowiada Twoim gustom czytelniczym? Omów na przykładach wybranych utworów literackich.
  59. Różne koncepcje Boga i człowieka w literaturze. Omów wzajemne relacje na przykładach wybranych utworów.
  60. Miejsce człowieka w systemie totalitarnym. Analiza porównawcza wybranych utworów literackich.
  61. Konflikty zbrojne jako tło historyczne literatury. Omów funkcje motywu wojny w utworach z różnych epok.
  62. Problem biedy w literaturze. Omów temat na podstawie wybranych przykładów literackich.
  63. Kostium historyczny jako sposób mówienia o problemach Polaków. Analiza porównawcza wybranych utworów literackich różnych epok.
  64. Wybory etyczne podejmowane przez bohaterów literackich. Zanalizuj i omów problem na przykładach wybranych utworów.
  65. Omów różne funkcje parodii, ironii i groteski w wybranych utworach literackich różnych epok.
  66. Wpływ środków masowego przekazu na świadomość współczesnego człowieka. Zanalizuj i omów na podstawie wybranych przykładów.
  67. Zanalizuj i omów sposoby wykorzystania tradycji ludowych w literaturze na przykładach wybranych utworów różnych epok.
  68. Omów związki między myślą filozoficzną a literaturą, odwołując się do różnych dzieł literackich.
  69. Walka dobra ze złem jako temat literatury fantastycznej. Omów funkcje motywu w wybranych utworach.
  70. Kreacje bohaterów kontrowersyjnych, niepokornych, bulwersujących... Zanalizuj i przedstaw różnorodność ujęcia postaci w wybranych dziełach.
  71. Uniwersalne przesłania bajek. Analiza porównawcza wybranych utworów literackich różnych epok.
  72. Bohaterowie literaccy, którzy podlegają przemianie wewnętrznej. Analiza porównawcza kilku bohaterów w utworach z różnych epok.
  73. Porównaj rozmaite portrety ojców w wybranych utworach literackich różnych epok Zanalizuj i przedstaw różnorodność ujęcia postaci w wybranych dziełach.
  74. Dom rodzinny jako czynnik kształtujący osobowość człowieka. Analiza porównawcza wybranych utworów literackich.
  75. Rola motywu zbrodni w literaturze polskiej i obcej. Omów na wybranych przykładach utworów literackich różnych epok.
  76. Nasi "bracia mniejsi". Omów różną funkcję motywu zwierząt w wybranych utworach literackich.
  77. Przy polskim stole, czyli o roli polskiej sztuki kulinarnej w literaturze. Omów na wybranych przykładach.
  78. Motyw wsi w literaturze. Omów na wybranych przykładach.
  79. Literackie wizerunki przyjaźni i przyjaciół. Omów na wybranych przykładach.
  80. Wpływ II wojny światowej na psychikę i osobowość człowieka. Przedstaw w oparciu o wybrane przykłady.
  81. Kłamcy, oszuści, krętacze jako bohaterowie literaccy. Czy warto o nich pisać? Zaprezentuj swoją opinię.
  82. Miasto - przestrzeń szansy czy degradacji? omów problem na wybranych przykładach.
  83. Bohater dotkniety szaleństwem. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów z różnych epok.
  84. Łódź w literaturze. Na wybranych przykładach przedstaw sposoby kreowania miasta.
  85. Sport jako temat utworów literackich. przedstaw na wybranych przykładach.
  86. Bezbronność, tchórzostwo, męstwo... . Odwołując się do wybranych utworów, przedstaw swoje rozważania na temat postaw człowieka wobec zła otaczającego świat.
  87. Matki, żony, córki... . Przedstaw najciekawsze - Twoim zdaniem - literackie portrety kobiet.
  88. Portret dziecka w literaturze różnych epok. Omów w oparciu o wybrane przykłady.
  89. Idealiści, karierowicze, błazny, kanalie - galeria postaci i postaw oraz sposób ich przedstawienia. Omów temat na podstawie wybranych utworów literackich.
  90. Miedzy uczuciem a obowiązkiem. Scharakteryzuj bohaterów literackich dokonujących wyborów moralnych.
  91. Bestsellery ostatnich lat. Przedstaw wybrane utwory, wskazując przyczyny ich popularności.
  92. Powrót do lat dziecięcych... . Zaprezentuj różne literackie realizacje tematu.
  93. Świat dziecięcych snów i marzeń zaklętych w literaturze. Przedstaw na dowolnie wybranych przykładach.

II. Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki

  1. Symbol jako środek wyrazu w poezji i malarstwie różnych epok. Porównaj funkcje różnych symboli, odwołując się do dzieł malarskich i literackich wybranych twórców.
  2. Malarskie inspiracje w literaturze pięknej i filmie. Analiza porównawcza wybranych dzieł literackich i filmowych.
  3. Zanalizuj i porównaj wybraną adaptację filmową z tekstem literackim, na podstawie którego powstał scenariusz.
  4. Fascynacja brzydotą w literaturze i innych tekstach kultury. Analiza porównawcza wybranych dzieł literackich i innych (np. malarskich, filmowych)
  5. Na podstawie wybranych dzieł literackich i malarskich (i/lub filmowych) omów cechy i funkcje pejzażu w sztuce.
  6. Zanalizuj i porównaj różne rozumienie patriotyzmu, odwołując się do wybranych utworów literackich i plastycznych.
  7. Motyw Fausta w literaturze, malarstwie i muzyce. Analiza porównawcza wybranych tekstów kultury.
  8. Motywy maryjne w sztuce różnych epok. Analiza porównawcza wybranych dzieł literackich i innych (np. malarskich, filmowych).
  9. Kanony kobiecego piękna jako odzwierciedlenie pozycji kobiety w danej kulturze. Analiza porównawcza wybranych dzieł literackich i innych (np. malarskich, filmowych).
  10. Zanalizuj sposoby wykorzystywania motywów mitologicznych w wybranych dziełach literackich i innych sztuk różnych epok.
  11. Zanalizuj sposoby wykorzystania motywów biblijnych w wybranych dziełach literackich i innych sztuk różnych epok.
  12. Piękno i brzydota jako temat literatury i innych dzieł sztuki. Porównaj różne ujęcia tych kategorii estetycznych w różnych tekstach kultury.
  13. Artystyczne interpretacje historii w literaturze i malarstwie. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł literackich i malarskich.
  14. Przywołując wybrane przykłady, rozważ rolę inspiracji biblijnych w literaturze i w filmie.
  15. Omów funkcje różnych ujęć obyczajów i obrzędów w wybranych utworach polskiej literatury i sztuki plastycznej.
  16. Omów wpływ kultury ludowej na literaturę i inne dziedziny sztuki. Wybierz dzieła, w których oddziaływanie to jest wyraźnie widoczne, i zastanów się, w jaki sposób ludowość określa ich tematykę i kształt formalny.
  17. Rzeczywistość polska w krzywym zwierciadle kabaretów. Porównaj wybrane przykłady.
  18. Obraz miasta w literaturze i filmie. Omów temat na wybranych przykładach.
  19. Motyw szatana, demonów i wampirów w literaturze i filmie. Omów na wybranych przykładach.
  20. Motywy literackie w tekstach piosenek hip-hopowych. Omów na wybranych przykładach
  21. Obraz getta II wojny światowej w literaturze, filmie i fotografii. Omów na wybranych przykładach.
  22. Ludzkość wobec problemów tolerancji. Omów problem odwołując się do wybranych przykładów literackich i filmowych.
  23. Motyw wampira w literaturze i filmie. Omów problem na wybranych przykładach.
  24. Młodzi gniewni w literaturze i filmie. Zaprezentuj kreacje wybranych bohaterów.
  25. Narkotyki - lek na "niepokoje duszy" czy droga do samounicestwienia? Zaprezentuj zagadnienie na podstawie dzieł literackich i filmowych.
  26. Boże Narodzenie w literaturze i sztuce. Omów funkcjonowanie motywu na podstawie wybranych przykładów.
  27. Piekło w zaświatach i piekło na ziemi. Przedstaw temat, odwołując sie do wybranych przykładów z literatury i innych dziedzin sztuki.
  28. Wizerunek sportowca w literaturze i filmie. Omów temat na podstawie wybranych przykładów.
  29. "Dziwny jest ten świat" - obraz świata w tekstach współczesnych piosenek.
  30. Komiks - "papka" dla umysłu czy jeden z najpopularniejsztych sposobów przekazu fabularnego? Wyraź swoja opinię, odwołując się do wybranych tekstów.
  31. Adaptacja filmowa jest sojusznikiem czy konkurentem literatury? Swoja opinię uzasadnij o wybrane przykłady.

III. Język

  1. Na czym polega i czemu służy dialektyzacja w literaturze? Omów zagadnienie na podstawie wybranych tekstów literackich.
  2. Błędy językowe we współczesnej prasie, w radiu i telewizji. Zbierz materiał, dokonaj klasyfikacji błędów i wyjaśnij mechanizmy ich powstawania.
  3. Środowiskowe zróżnicowanie współczesnej polszczyzny (np. gwara uczniów szkół średnich, miłośników hip-hopu, internautów itp.). Zbierz materiał językowy i zbadaj jego charakterystyczne cechy.
  4. ¯art słowny w komedii, fraszce i innych gatunkach literackich. Na podstawie zgromadzonego materiału językowego określ źródło komizmu i wyjaśnij jego funkcje.
  5. Scharakteryzuj i oceń język wybranych sprawozdawców sportowych na podstawie zgromadzonego materiału językowego.
  6. Czy normy językowe obowiązują w Internecie? Sformułuj wnioski po analizie języka internautów.
  7. Dokonując analizy języka piosenek jednego z ulubionych zespołów, wyjaśnij zasadność doboru środków wyrazu.
  8. Język mediów. Omów na wybranych przykładach różne odmiany stylu wypowiedzi.
  9. Frazeologizmy i ich funkcje w języku współczesnym. Odwołaj się do wybranych przykładów.
  10. Na podstawie wybranych postaci literackich uzasadnij tezę, że język jest sposobem charakteryzowania bohatera.
  11. Dokonaj analizy języka różnych reklam i omów, jaki obraz świata one kreują.
  12. Omów funkcje stylizacji biblijnej na podstawie tekstów literackich wybranych epok.
  13. Omów funkcje stylizacji gwarowej w wybranych tekstach literackich różnych epok.
  14. Omów funkcje stylizacji historycznej w wybranych tekstach literackich różnych epok.
  15. Dokonaj analizy języka nagłówków prasowych. Określ ich funkcję, budowę gramatyczną, stylistykę na podstawie zebranego materiału prasowego.
  16. Listy różnych epok. Porównaj język i styl epistolografii różnych okresów literackich na podstawie wybranych utworów.
  17. Specyfika języka literatury i filmu grozy. Omów temat na przykładach wybranych utworów.
  18. Język Gombrowicza i Witkacego jako wyzwanie wobec tradycji. Omów na wybranych przykładach.
  19. Ekspansja języków obcych na współczesną polszczyznę. Omów zjawisko na podstawie analizy języka prasy, radia, telewizji, reklam.